REGTE VAN DIE SLAGOFFER IN GESLAGSGEBASEERDE GEWELD

REGTE VAN DIE SLAGOFFER IN GESLAGSGEBASEERDE GEWELD

In Suid-Afrika word baie misdade gepleeg waar vroue die slagoffer is van geslagsgebaseerde geweld. Geslagsgebaseerde geweld behels skadelike handelinge wat op ‘n individu of groep mense gerig is, wat uitsluitlik gebaseer word op geslag. Die grootste oorsaak van geslagsgebaseerde misdaad is omdat daar nie geslagsgelykheid bestaan nie. Hierdie term word hoofsaaklik gebruik om die feit te onderstreep dat strukturele, geslagsgebaseerde magsverskille vroue ( insluitend meisies ) in gevaar stel vir veelvuldige vorme van geweld. Volgens verslae is beraam dat ‘n vrou elke vier uur in Suid-Afrika vermoor word.

Ten minste die helfte van vermoorde mense, word deur ‘n intieme maat of ‘n persoon wat aan hulle bekend is, vermoor. Gevalle van verkragting in Suid-Afrika is een van die hoogste ter wêreld. Die ongelukkige werklikheid is dat slegs ongeveer 1 uit elke 25 gevalle van verkragting aan die Suid-Afrikaanse Polisiedienste ( SAPS ) gerapporteer word.

Die Polisie is regtens verplig  kragtens artikel 205 (3) van die Grondwet; ‘ om misdaad te voorkom, te bestry en te ondersoek, om openbare orde te handhaaf, om die inwoners van die Republiek en hul eiendom te beskerm en te beveilig, en om die wet  te handhaaf en af te dwing. Kragtens artikel 7(2) van die Grondwet, moet die staat die regte wat in die Handves van Menseregte uitgelig word, respekteer, beskerm, bevorder en vervul. Die Handves van Menseregte beklemtoon die regte van menswaardigheid, vryheid en sekuriteit. Artikel 13 (3)(a) van die Polisie-wet bepaal dat ‘n lid verplig is om ‘n amptelike plig uit te voer, met inagneming van sy of haar bevoegdhede, pligte en funksies, en moet sodanige plig uitoefen op ‘n redelike manier onder die gegewe omstandighede.

In Carmichele v The Minister of Safety and Security ( CCT 48/00 ) [ 2001 ] ZACC; 2001 ( 4 ) SA 938 (CC), het die applikant die twee betrokke ministers gedagvaar vir skadevergoeding as gevolg van ‘n wrede aanval op haar, deur ‘n man wat verhoor afwagtend was, vir aanklagte van verkragting. Ondanks sy agtergrond van seksuele geweld het die polisie en aanklaer sy vrylating op borgtog aanbeveel. Die Konstitusionele hof het onderstreep dat die staat deur die Grondwet en die internasionale reg verplig is om geslagsgebaseerde diskriminasie te voorkom en om die waardigheid, vryheid en sekuriteit van vroue te beskerm.

In AK v Minister van Polisie [ 2022 ] ZACC 14, was die primêre kwessie of die Polisie ‘n redelike en effektiewe soektog onderneem het om die slagoffer te vind toe sy ontvoer, aangerand en verkrag is. Die Polisie se versuim om ‘n behoorlike soektog van stapel te stuur was onregmatig bevind deur die hof. Die hof het bevind dat die Staat sy grondwetlike plig, om redelike en praktiese voorsorgmaatreëls te tref ten einde die vrou teen geslagsgebaseerde geweld te beskerm, versaak het.

Die Grondwetlike regte sluit in die waardes van waardigheid, gelykheid en vryheid, asook die regte op fisieke en psigologiese integriteit. Die hof merk op dat misdade teen vroue en kinders kommerwekkende afmetings aanneem in Suid-Afrika, en dat die polisie se plig is om deeglik ondersoeke te doen binne sy beskikbare hulpbronne.

Daar is dus ‘n plig om vroue te beskerm teen alle vorme van geslagsgebaseerde geweld wat hul genot van fundamentele regte en vryhede belemmer, en daar word vereis dat redelike en toepaslike maatreëls getref word om die skending van daardie regte te voorkom.

 

 

Artikel deur Jean-Pierre van Zyl (LLB), Kandidaat Prokureur.

Vir meer inligting kontak gerus vir Jean-Pierre by jean@rgprok.com of 044 601 9900. www.rgprok.co.za

__

Vrywaring
Geen inligting in hierdie publikasie vervat sal geag wees die lewering van regsadvies te wees in spesifieke aangeleenthede nie. Lesers sal verantwoordelik wees om sodanige regsadvies van hulle eie regsspan te ontvang. Hierdie publikasie is slegs vir opvoedkundige en inligtingsdoeleindes.

3

Related Posts

Retensieregte in Oordrag van…

Wanneer eiendom gekoop of verkoop word, fokus die meeste mense op die prys, ligging of papierwerk. Wat dikwels oor die hoof gesien word – totdat dit probleme veroorsaak – is…
Read more

Die regsposisie rondom Huurdeposito’s:…

Of jy nou 'n tuinwoonstel verhuur of jou eerste huis huur, een kwessie is feitlik altyd die grootste bron van geskille aan die einde van 'n huurooreenkoms: die deposito. Huurders…
Read more

Deel 1: Oordrag van…

Wanneer 'n persoon te sterwe kom, moet hul boedel – wat al hul bates en laste insluit – volgens die bepalings van hul testament en/of toepaslike wetgewing verdeel word. Hierdie…
Read more